Lectio 26, de Notitia

By Petrus Plaoul

Edited by Jeffrey C. Witt

Edition: 2011.10-dev-master | October 04, 2011

Original Publication: LombardPress, Sacramento, CA, August 1st, 2011

License Availablity: free, Published under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 License

lectio26

Lectio 26, de Notitia

De differentia inter notitiam intuitivam et abstractivam

1Secundum quod dictum fuit in divisione articulorum, in secundo articulo erat videndum de differentia inter notitiam intuitivam et abstractivam quia communiter doctores et philosophi utuntur istis terminis. Pro cuius materiae declarationecuius materiae declaratione [1] notandum est quod de differentia notitiae abstractivae et intuitivae diversae fueruntfuerunt [2] opiniones.

Opinio Campsale

2Et primo, circa hoc est quiddam Doctor Anglicus qui vocatur Campsale, qui ponit quod adaequate eadem res est notitia intuitiva et abstractiva, successive tamen et non simul. Unde ipse imaginatur quod notitia aliqua eadem adaequate [3] denominatur sive vocatur intuitiva, et hoc expresse a rei nomine, quia per eam intuetur praesentiam obiecti. Per eam cogniti, quae quidem notitia, eadem numero,numero [4] adaequate remanente in subiectasubiecta [5] sua absolute obiecto absente vocatur etvocatur et [6] dicitur notitia abstractiva. Et fundatur principaliter iste doctor in uno principio quo consuevit frequenter uti Okam et etiam trahitur ab Aristotele, scilicet, quod non est ponenda pluralitas sine necessitate, ita quod quandoque aliqua propositio affirmativa verificatur pro rebus, si ad verificationem illiusillius [7] sufficiat positio R41va unius rei cum alia, nullonullo [8] modo ponenda est tertia res. Modo, sic est quod ad verificandum istamverificandum istam [9] 'Sortes intuetur B', sufficit notitia de B cum praesentia obiecti. Et si obiectumobiectum [10] subtrahatur ad verificandum istam 'Sortes cognoscit B abstractive', sufficit obiecti notitia de B cum non praesentia obiecti sine quacumque re de novo acquisita, ideo etc.

3Diceretur quod regula illa dupliciter potest intelligi. Uno modo quod numquam estest [11] ponenda pluralitas, nisi adducatur ratio demonstrativa cogens intellectum. Et isto modoet isto modo [12] et in isto sensu non concedereturconcederetur [13] illailla [14] regula, quiaquia [15] ad ponendum quod compositum substantiale sit compositum ex materia et forma non oportet haberehabere [16] rationem demonstrativam cogentem intellectum ad hoc ponendum; nec etiam ad ponendum quod visio distinguaturdistinguatur [17] ab oculo vel obiecto visibili; nonnon [18] oportet etiametiam [19] habere rationem demonstrativam, quia si sic, dicendum esset quod oculus esset sua visio, quia ponendo oculum et praesentiam obiecti visibilisvisiblis [20] sufficere ad videndum salvatur quod visio non distinguitur ab obiecto visibili et oculo,et oculo [21] id est, quod illae non reducenturillae non reducentur [22] ad contradictionem, qui teneret quod visio non esset distincta a potentia vel obiecto. Et sic consequentur salvaretur, sine contradictione, quod anima intellectiva esset omnis sua operatio et multa alia quae non bene consonantconsonant [23] philosophiaephilosophiae [24] naturali, nec veritati theologicae.

4Et ideo est alius modus secundum quem regula debet intelligi, scilicet, quod non est ponenda pluralitas sine necessitate, id est,id est [25] nisi sit apparentia sufficienssufficiens [26] intellectui bene disposito. Et in isto sensu, non probat propositum,propositum [27] scilicet, quod eadem notitia adaequate sit intuitiva et abstractiva.

5Et ideo breviter contra positionem volo instare, quia iam satis responsum est ad rationem, quia sisi [28] capiatur illud principium in primo sensu, falsum est. Si in secundo sensu non probat intentum praedicti doctoris.

6Arguitur igitur contra praedictam positionempraedictam positionem [29] sic: quia ponendo quod unica notitia sit intuitiva et abstractivaponendo quod unica notitia sit intuitiva et abstractiva [30] non potest salvaresalvare [31] positionem suampositionem suam [32] sine contradictione. Etet [33] ponatur quod: 'Sortes cognoscat aliquodaliquod [34] obiectum intuitive'. Tunc ponatur quod: 'notitia illa maneat eadem [35] et quod Deus eodemet quod Deus eodem [36] modo concurratconcurrat [37] sicut ante'. Et cum hoc, V52va ponatur praesentia obiecti, tunc probatur quod 'Sortes cognoscit obiectum illud abstractive et non cognoscit abstractive illud'.illud [38] Primo,primo [39] quod non cognoscatcognoscat [40] abstractive patet, quia cognoscit intuitive, igitur consequentia apparet.igitur consequentia apparet [41] Antecedens patet,antecedens patet [42] quia est notitia cum praesentia obiecti. Modo, ad verificandum istam affirmativam 'Sortes cognoscit B intuitive obiectum', sufficitsufficit [43] notitia illa cum praesentia R 41vb obiecti. Sedsed [44] quod cognoscitcognoscit [45] abstractive patet, quia ad cognoscendum obiectumobiectum [46] abstractive, sufficit notitia cum potentia cognoscente. Ergo vel simulergo vel simul [47] erit eadem cognitio erit abstractiva et intuitiva, vel notitianotitia [48] intuitiva non erit abstractiva.abstractiva [49]

7Secundo arguitur [50] sic, etet sic [51] fortius: nam notitia intuitiva et abstractiva sunt notitiae sensitivae et habentet habent [52] diversadiversa [53] organa, ergo distinguunturdistinguuntur [54] etiam specifice. Consequentia patet,patet [55] quia per hoc probamusprobamus [56] distinctionem specificam notitiarum sensitivarum sive sensationum, scilicet,scilicet [57] propter diversitatem organorum. Antecedens patet,patet [58] quia organum notitiae sensitivae etet [59] intuitivae vel est sensus exterior vel sensus communis interior. Organum autem notitiae abstractivae est aliud, scilicet, vel organum imaginative vel aestimative, quem inin [60] absentia obiectorum format de ipsis notitiam.

8Et ista duo ultimaultima [61] sufficiunt pro reprobatione illius opinionis,opinionis [62] quia ubi sunt diversa organa animaeanimae [63] sensitivae, ibi sunt diversae notitiae. Quod autem in sensu communicommuni [64] non sit notitia abstractiva satis communiter dicitur. Sed de isto, non curo, quia sufficitsufficit [65] quantumsufficit quantum [66] quantumb sufficita ad praesens, quod alicuius notitiae intuitivae sit aliud organum quam abstractivae, sicut notitiae sensus interioris vel exterioris et notitia elicientenotitia eliciente [67] a potentia superiori, scilicet, ab imaginativa velimaginativa vel [68] aestimativa.aestimativa [69]

Opinio Scoti

9In ista materia fuitfuit [70] alia opinio Scoti. Alia Aureoli, alia Okam, alia Gregorii. Scotus enim tenet generaliter quod quaelibet notitia intuitiva requirit praesentiam obiecti et in hoc consistit ratioratio [71] notitiae intuitivae, scilicet, in praesente obiecti.

10Contra arguitur,arguitur [72] quia, de facto, divina essentia ab aeterno habuit notitiam intuitivam creaturarum antequam essent, igitur etc. Consequentia patet.patet [73] Antecedens probatur, quia ab aeterno cognovit creaturas et non nisi intuitive. Nec valet si dicatur quod creaturae ab aeterno fuerunt in Deo. Vita, quia istudistud [74] non V52vb est aliud dicere, nisi quod ab aeterno habuit cognitionem de rebus antequam essentessent [75] extra rem, scilicet,scilicet [76] et factivam.factivam [77] Et non stat quod habuerinthabuerint [78] notitiam nisinisi [79] intuitivam, et per consequens, si notitia intuitiva requirat praesentiam obiecti, [80] tunc [81] creaturae fuerunt ab aeterno, et cum Deus ab aeterno necessario cognovit creaturas intuitive ab aeterno, creaturae necessario fuissent.

11Item istudistud [82] improbatur de notitia beatifica creata, nam beatus notitia simplici videt in Verbo 'Anti-Christum fore' vel aliquod futurumfore vel aliquod futurum [83] vel aliquam aliamaliquam aliam [84] factibilem non factum, igitur etc. Consequentia patet,patet [85] quia notitia beatifica, qua beati vident in Verbo est intuitiva et praecipuepraecipue [86] simplex.

Opinio Aureoli

12Alia est opinio Aureoli quae consistit principaliter in duobus. Primum est quod ad notitiam intuitivam non requiritur praesentia obiecti. Tamen ad R42ra notitiam intuitivam requiritur praesentia esse perspicui obiecti.obiecti [87] Et iste doctor imaginatur unum satis extraneum, scilicet, quod notitia intuitiva, praeter notitiam, etet [88] praeter potentiam, et praeter obiectum, requirit quoddam 'esse perspicuum' ipsius obiecti praesens intellectui in quo[?] 'perspicuum' immediate infertur potentia et in quo creatura relucet, immo est quod 'esse perspicuum' ipsius creaturae,praesens intellectui .. .esse perspicuum ipsius creaturae [89] ita quod ipse imaginatur quod creatura habethbaet [90] quoddam 'esse perspicuum' immediate,immediate [91] et hoc maxime respectu notitiae intuitivae. Ita intellectus, eo ipso habet notitiam intuitivam de obiecto, quia immediate fertur in 'esse perspicuum' ipsius obiecti.

13Et ista positio est mirabilis propter illud 'esse perspicuum', quia quaeretur,quaeretur [92] quae res est? Utrum substantia vel accidens? Et cui etiam inhaereat, quia non videtur quod sit aliud quam notitia obiecti intuitiva, in qua obiectum relucet, nec videtur quod intellectus possetposset [93] habere aliquod 'perspicuum esse'esse [94] obiecti nisinisi [95] notitiam ipsius.

14Hic est advertendum quod defectus habendi actum reflexum supra actum suum rectum, et difficultas etiam, quae est causa defectus, sit causa multorum errorum. Unde ex hoc, quod intellectus difficulterdifficulter [96] habet reflexionem supra actus suos, oriuntur duo inconvenientia, quae sunt principia multorum errorum particularum.

15Primum est,est [97] reflectendo sic supra notitiam suam intellectus, aliquando loco notitiae capiturcapitur [98] obiectum, ita quod in cognoscendo notitiam credit cognoscere obiectum, et in hoc reflectendo supra notitias suas universales, cognoscendo eas credit cognoscereobiectum et in hoc reflectendo . . . eas credit cognoscere [99] obiectum universale, et ista est radix illorum, qui posuerunt universalia V53ra distincta a singularibus, quia in reflectendo sicsic [100] suprasupra [101] actus suos non distinguebant inter notitiam et obiectum. Immo ferendo intellectum suum supra notitias universales, credebant quod feretur in obiectum. Et ex hoc, ut dixi,ut dixi [102] posuerunt universalia distincta a singularibus.

16Et ex isto sequuntur multi alii errores particulares quod, scilicet,scilicet [103] in intellectu vel potentia reservativa vel aestimativa creditur, cognoscendo notitiam illam quod sit obiectum, sicut in hiis, quiqui [104] illuduntur, qui credunt se videre mirabilia. Et hoc est quia non distinguunt inter notitiam suam et obiectum illius notitiae.illius notitiae [105]

17Et consequenter vice versa est unumunum [106] aliud inconveniens ex quo etiam consurguntconsurgunt [107] multi alii errores particulares non distinguendo etiam inter obiectum et notitiam. Et sic aliquando loco notitiae causatur obiectum, et tunctunc [108] creditur quod loco notitiae sit in anima obiectum, et quia scitur quod obiectum, ut lapis, non est in anima realiter. Ideo creditur quod sit R42rb aliquodaliquod [109] distinctum a notitia huiushuius [110] obiecti in anima. Ita quodquod [111] cum quis immediate concipit obiectum et intuitivam,et intuitivam [112] tunc, propter difficultatem et defectum reflectendi supra notitiam suam, capit obiectum pro notitia et ex hoc consurgit quod creditur obiectum esse in anima. Et quia talis per rationem habet quod lapis vel obiectumvel obiectum [113] non est realiterrealiter [114] in anima, ideo crediturcreditur [115] quod in anima sit aliquid ipsius obiecti distinctum a notitia.

18Itaita [116] credo quod Aureolus, bene resolvendoresolvendo [117] ipsum, non distinxit inter notitiam et obiectum, et tunc,tunc [118] non distinguendo inter notitiam et apparentiamapparentiam [119] obiecti, voluit distingueredistinguere [120] unum 'esse perspicuum' rei in anima distinctum. Et illud breviter non est aliud dicere nisi quod species sivespecies sive [121] notitia obiectiobiecti [122] est in anima, et sic illud perspicuum non distinguitur ab ipsaipsa [123] notitia, et sic quantum ad hoc, quod Aureolus ponit 'perspicuum' distinctum ab anima et a notitia,et sic quantum . . distinctum ab anima et a notitia [124] videtur quod ista imaginatio sit fictiva.

19Ex defectu et difficultate habendi notitiamnotitiam [125] suae notitiae non distinguendo, scilicet, inter notitiam et obiectum, [126] verum est quod posset inquiri de illo 'perspicuo', quid esset:esset [127] V53rb utrum sitsit [128] substantia vel accidens, sicut tactum est. Et ita consequenter argueretur de Deo, utrum Deus cognoscatcognoscat [129] creaturascreaturas [130] mediante tali 'perspicuo'.perspicuo [131] Et si sic, tunc non immediate cognoscit creaturas.

20Item si sic, illud fuisset ab aeterno et necessario fuisset ab aeterno,et necessario fuisset ab aeterno [132] quia Deus ab aeterno cognovit creaturas et necessario cognovit eas.

21Item si cuilibet notitiae intuitivaeintuitivae [133] corresponderetcorresponderet [134] unum tale 'esse perspicuum' cum fuerint infinitae notitiae ab aeterno intuitivae,ab aeterno intuitivae [135] sequitur quod infinita fuerunt huiusmodi 'perspicua'.perspicua [136]

Opinio Okam

22Alia est positio Okam quaequae [137] sic distinguit quod notitia intuitiva est notitia simplex incomplexa virtute cuius immediate potest elici iudicium quod 'res est', si ipsa sit, vel quod 'res non est', si non sit. Unde ipse imaginatur quod notitia illa intuitiva est talis naturaenaturae [138] quod est quaedam evidentia simplex et incomplexa, quae immediate concurrit vel est apta nata immediate concurrere ad eliciendum iudicium de existentia rei, si ipsaipsa [139] res sit, vel ad eliciendum iudicium de non existentia rei, si ipsaipsa [140] res non sit. Et istudistud [141] quasi experiturexperitur [142] de omniomni [143] notitia intuitiva quoadquoad [144] partem primam.primam [145]

23Sed notitia abstractiva est talis naturae quod ipsa non sufficit, nec est apta nata concurrere, ad eliciendum immediate iudicium de existentia R42va rei, si sit, vel iudiciumiudicium [146] de non existentia rei, si non sit, sicut est notitia, quam habeo de re non existente, sicut notitia qua recordor me vidisse Sortem. Ex illa non possum immediate elicere iudicium, utrumutrum [147] Sortes sit vel non sit. Et sicsic [148] breviter Okam vocat omnem notitiam abstractivam, quae sic abstrahit ab esse sivesive [149] existentia reirei [150] quod virtute ipsius non potest immediate elici iudicium quod res est vel non est.

24Et istudistud [151] prima facie videtur satis probabile, tamen illud improbabitur. Et breviter contra ipsum arguitur sic,sic [152] praecipue contra secundam partem, quia quicquid sit de prima parte, nonnon [153] videtur qualiter secunda posset stare, scilicet, quod virtute notitiae intuitivae immediate possetposset [154] elici iudicium quod 'res non sit', si ipsa non sit. Nam capiamus notitiam intuitivamcapiamus notitiam intuitivam [155] albedinis; potest bene concedi quod virtute illius possitpossit [156] elici iudicium 'quod albedo est', si sit. Tunc ponatur quod albedo destruatur et quod remaneat huiusmodi notitia in potentia V53va ipsa, enim, post destructionem obiecti, non est alterius naturae intrinsece quam ante et est agens naturale et passivumpassivum [157] est omnino uniformiter dispositum post, sicut ante. Ergo, vel potentia erit causativa eiusdem effectus sicut ante vel saltem non erit causativa effectus oppositi. Item videreturvideretur [158] unde consurgeret sibisibi [159] ista proprietas ex quo est agens naturale et passivumpassivum [160] est idem eodem modo dispositum. Item ipsa per Dei potentiam potest conservari etet [161] obiecto non existente et eodem modo movere potentiam, sicut ante, igitur sicut ante concurrebat ad eliciendum iudicium affirmativum quod res est, ita post, re tamen non existente et non mobili[?]mobili[?] [162] potentiam ad causandum iudicium negativam quod res non sit, igitur etc. Istud etiam non cadit sub experientia aliqua sibialiqua sibi [163] , scilicet,scilicet [164] quod notitia intuitiva sit sufficiens ad eliciendum iudicium de re non existente quod non sit. Ideo Okam non potuit hoc experiri, nec adad [165] hoc habuit rationem efficacem, igitur gratis hoc posuit, igitur etc.

Opinio Gregorii

25Alia est opinio Gregorii, quaequae [166] resolvit se breviterbreviter [167] ad duo. Primum est prima facie satis apparens.Primum est prima facie satis apparens [168] Primo, quia omnis notitia terminatur immediate ad obiectum ad extra vel ad aliquod aliud repraesentativum huiusmodi obiecti, sicut ad speciem vel ad aliam similitudinem obiecti. Primo modo, omnis notitia, quae immediate terminatur ad obiectum ad extra talem,talem [169] vocat R42vb intuitivam. Unde quando albedo se obicit potentiae, immediate terminat visionem intuitivamUnde quando albedo . .terminat visionem intuitivam [170] ipsius. In absentia verovero [171] albedinis remanent species quaedam in virtute reservativa, et tunctunc [172] potest causari notitia actualisactualis [173] albedinis, quae terminabitur ad illam speciem et nonnon [174] ad obiectum ad extra velvel [175] huiusmodi notitiam, Gregorius vocat abstractivam. Ita quod omnem notitiamnotitiam [176] terminatam immediate ad speciemad speciem [177] vel similitudinem obiecti et non adad [178] obiectum vocat abstractivam; intuitivam vero, quae immediate terminatur ad obiectum ad extra. Et ista positio est satis facilisfacilis [179] ad intelligendum.

26Tamentamen [180] contra eam arguitur, primo sic, sicut prius argutum fuit, quiaquia [181] divina essentia est notitia creaturarum intuitiva, et tamen non terminatur immediate ad creaturas, immoimmo [182] ad se, quia videndo se videt creaturam.creaturam [183] Igitur videtur quod non sit de ratione notitae intuitivae quod terminetur V53vb immediate ad obiectum ad extra. Eodem modo argueretur de notitia beatifica intuitiva, quae immediate terminaturterminatur [184] ad Verbum, et tamen per eam intuitive videntur creaturae, quia beati vident intuitive creaturasquia beati vident intuitiva creaturas [185] in Verbo, ideoideo [186] etc.

27Verum est quod, qui vellet sustinere Gregorium, diceret quod realiter creatura est immediatum obiectum cognitionis beatificaecognitionis beatificae [187] in Verbo; et aeque immediate sicut Verbum, ita quod Verbum et creaturaecreaturae [188] sunt aeque immediate obiectaobiecta [189] cognitionis beatificae creaturarum. Ita quod non est ordo prioritatis obiectalis inter Verbum et creaturam quantum ad hoc, licet creaturae non concurrant obiecitve vel influant obiectaliter efficiendo aliquid, sicut obiecta sensibilia concurruntconcurrunt [190] effective obiectaliter influendo aliquid in potentia sensitiva, [191] sed quoad terminare praecise. Utrum autem divina essentia aeque immediate cognoscat creaturam sicut se,se [192] pro nunc non discutio, quia de hoc communiter fit mentio inter doctores.

28Item, contra Gregorium, potest fieri una alia ratio, nam quod species reservata in potentia reservativa possetposset [193] esse obiectum non videtur esse necessarium. Unde bene posset salvari quod notitia abstractivaabstractiva [194] nonnon [195] terminaretur ad obiectum, non tamen sub ratione existentis, et ideo vocatur abstractiva quia abstraheretabstraheret [196] ab existentia rei. Esset immediate tamen terminata ad obiectum et sic illa species reservata non concurreretconcurreret [197] per modum obiecti, sed per modum habitus, quia non dicitur quod habitus, sive complexi sive incomplexi, concurrant ad productionem actuum per modum obiecti sed solum per modum habitus.

29Item talis species est insensibilis, quia non cadit sub aliquo quandoquequandoque [198] sensuum particularium. Ergo notitiae sensitivae, quae suntquae sunt [199] in absentia sensibilium 43ra non terminantur ad illas species non sensativas[?],sensativas[?] [200] immo insensibiles, sed magis ad obiecta licet non sub ratione existentis vel non existentis, immo abstrahuntur huiusmodi notitiaenotitiae [201] ab existentia vel non existentia rei, ideo etc.

Opinio Plaoul

30Pro declaratione tamen materiae ut veniam ad modum quem nunc intendo ponere, advertendum est quod duplex est modus sive gradus notitiarum V54ra intuitivarum, nam quaedam sunt posteriores suis obiectis et quasi dependentes a suis obiectis immediate et causanturquasi dependentes a suis obiectis immediate et causantur [202] ab huiusmodiab huiusmodi [203] obiectis. Istudistud [204] quasi docet experientia de omnibus notitiis intuitivis causatis immediate ab obiectis sensibilibus. Aliae sunt notitiae intuitivae, quae non sunt sic posteriores suis obiectis, immo habent quamdam rationem prioritatis. Et istudistud [205] positum est alias de fide, sed istudistud [206] pro nuncpro nunc [207] ponitur, quia est ad propositum, verbi gratia, notitia divina et notitia beatifica de creaturis non dependentdependent [208] a creaturis, immo habent rationem prioritatisprioritatis [209] quamdam. Primo, de divina notitia, quaequae [210] est causa exemplaris et factiva, ideo est magis notitia creaturarum per modum causae quam effectus, et ita conformiter de notitiis beatificis.

Prima modus notitiae intuitivae

31 Loquendo vero de primis notitiis intuitivis, potest dici quod notitia sensitiva intuitiva et intellectiva, quae immediate causatur ab illa sensitiva est illa quae mediate causatur abilla sensitiva est illa quae mediate causatur ab [211] obiecto et ab influxu obiectivo ipsius obiecti cum certis circumstantiis et denominationibus individualibus, [212] virtute cuius potest elici evidens iudicium quod res est.

32Et si instetur contra: ponamus quodponamus quod [213] Deus conservetconservet [214] notitiam illam intuitivam causatam ab obiecto immediateimmediate [215] supplendo concursum obiectivumobiectivum [216] ipsiusipsius [217] obiecti;obiecti [218] igitur tunc quaeriturigitur tunc quaeritur [219] utrum virtute illiusvirtute illius [220] intellectus possetposset [221] elicere iudicium quod res sit?sit [222] Hic dico primo quod illud quod dictum est potest intelligi naturaliter, scilicet, ubi Deus non agitagit [223] supernaturaliter. Et itaita [224] addit Okam. Dico secundo quod notitia intuitiva habet necessariam dependentiam ab obiecto, ita quod non stat quod remaneatremaneat [225] notitia intuitiva sensitiva de hoc genere quoniam obiectum concurrat ad eius conservationem secundum influxum sive concursum obiectivum.

33Ubi advertendum quod, quantum ad hoc, potest ponipotest poni [226] una propositio: quod Deus licet [227] quemlibetquemlibet [228] effectum et quamlibet notitiam possit producere immediate se solo et etiam conservare, V54rb tamen se solosolo [229] non potest producere notitiam intuitivam creatam, immo nec notitiam quia eo ipso quod est notitia creata est impotentia creata. Secundo,creatam, immo nec notitiam . . . creata secundo [230] quia ratio quare notitia est intuitiva est, quia est ab obiecto obiective,obiective [231] influxive, et causaliter. Ideo non potest sub ista habitudine conservari notitia intuitiva,intuitiva [232] nisi abab [233] obiecto et aliis R43rb circumstantiis concurrentibus ad hoc, quod sit notitia intuitiva. Unde imaginandum est quod notitia capit esse notitiae ab influxu obiectivo, obiecto partialiter concurrente cum individualibus circumstantiis. Ideo, cessante huiusmodi habitudine obiecti ad notitiam, cessat eius repraesentatio, et sic diceretur quod non esset possibile quod subtraheretur obiectum et quod illa notitia remaneret in esse notitiae intuitivae, immo nec notitiae. [234] Ideo, si conservaretur haec notitia a Deo obiecto absente, conservaretur ut nuda qualitas, nec esset tunc alicuius obiecti notitia. Nolo tamen dicere aliquid contra omnipotentiam ipsius Dei, quinquin [235] Deus semper sit omnipotens. Sed quod non possitpossit [236] conservare huiusmodi notitiam in esse notitiae, non provenit ex parte ipsius Dei, sed quia tali notitiae repugnat.

34Et si dicatur contra: multa cognoscuntur intuitive, etet [237] tamen non sunt, sicut sonus auditur, qui non est, et istudistud [238] communiter experimur.experimur [239] Respondetur quod istudistud [240] est negandum, scilicet, quod res cognoscaturcognoscatur [241] intuitive dum non est; et hoc, notitia causata ab obiectis sensibilibus etc.,etc. [242] quia non est dubium quin Deus et beati cognoscantcognoscant [243] intuitive res, quae non sunt. Et causa est, quiaquia [244] vis sic repraesentandi dependet ab influxu obiectivo, quem non potest Deus supplere, quia tunc esset sensibilis et cognoscibilis per sensum.

35Et sic habetur quod per viam divisionis, notitia intuitiva sensitiva est, quae causatur immediate ab obiectiobiecti [245] obiectivo concursu, quae notitianotitia [246] concurrit vel concurrere potest immediate ad causandum iudicium evidens de existentia rei, si sit.

Secunda modus notitiae intuitivae

36Alia est notitia intuitiva, quae non est sic posterior obiecto, sed habet rationem prioritatis quamdam et talistalis [247] est notitia intuitiva quam habet Deus et notitia etiam quam habentDeus et notitia etiam quam habent [248] beati de creaturis. V54v Et tunctunc [249] descriptio Okam de notitia intuitiva habet ibidem locum, ita quod, isto modo, notitia intuitiva est notitia simplex qua immediateimmediate [250] potest elici iudicium evidens de existentia rei, si res sit, vel iudicium evidens de non existentia rei, si res non sit. Ita quod isto modo notitia intuitiva est simplex apparentia sufficiens ad hoc, quod intellectus evidenter iudicet quod res est, quando est, et quod res non est, quando non est. De prima notitia, scilicet Dei, certum est quod illa est apparentia simplex et evidentissima cuiuslibet rei et etiam iudicium complexum. Ita quodquod [251] , si, inter notitiasnotitias [252] Dei, poneretur ordo ad imaginationem notitia eius intuitiva esset apparentia simplex sufficiens ad eliciendumeliciendum [253] iudicium evidens quod res est etc., quia transsumptive[?] quod modo ponimus in Deo notitias simplices R43va et complexas.quod res est etc., quia transsumptive[?] quod. . .notitias simplices et complexas [254] De notitia vero intuitiva beatifica in Verbo dicitur consimiliter,consimiliter [255] quiaquia [256] illa est apparentia sufficiens beatorum ad eliciendumeliciendum [257] iudicium evidens de existentia rei, si res sit, etc.

37Et qui vellet habere diffinitionem generalem notitiae intuitivae, ponatur per modum disiunctionis quod notitia intuitiva est illailla [258] quae immediate causatur ab obiecto et influxu obiectivo ipsius obiecti cum certis circumstantiis et denominationibusdenominationibus [259] individualibus virtute cuius potest elici evidens iudicium quod res est, si ipsa res sit, vel est notitia simplex, quasi mediante,potest elici evidens . . .simplex quasi mediante [260] potest immediate elici iudicium evidens de existentia rei, si res sit, et iudicium evidens de non existentia rei, si res non sit.

38Advertendum tamen [261] quod in Verboin Verbo [262] reperitur duplex dictadicta [263] notitia intuitiva. Una est notitia intuitiva creaturarum ex qua beati immediate possunt elicere iudicium evidens de existentia rei, etc.de existentia rei, etc. [264] ad quam causandum creaturae non concurrunt obiective. Alia est obiecti immensi repraesentativa ad quam obiectum immensum immediate concurrit obiective; et ista quantum ad hoc: quod causatur obiective a Verbo est similis notitiae creaturae immediate causata ab obiecto sensibili, quia ipsa est posterior obiecto beatifico, licet habeat rationem prioritatis respectu creaturarum. Et circa hoc possent poni aliquae [265] propositiones.

39Prima propositio: quamvis Verbum non possetposset [266] per suam essentiam cognoscere aliquid, nisi intuitive, in ipso tamen aliquid potest cognosci 54vb54vb abstractive a creatura. Illud patet, quia Deus cuiuslibet rei immediate habet iudicium evidens, id est, quod de qualibet re immediate iudicat evidenter quod ipsa est, si sit, et quod ipsaipsa [267] non est, si non sit. Ideo quaelibet notitia ipsius est meremere [268] intuitiva. Secundasecunda [269] pars conclusiones patet quia non videtur impossibile quinquin [270] Deus creare posset aliquam notitiam in Verbo absque hoc, quod res cognoscatur secundum habitudinem existendi vel non existendivel non existendi [271] de creatura. Igitur respectu creaturae non erit intuitiva.

40Tamen primoprimo [272] tenendo quod Deus possetposset [273] concurrere per modum notitiae vel speciei vel obiecti obiective repraesentantis creaturam non formaliter in quolibet istorum casuum haberet virtutem concurrendi ad producendum notitiam abstractivamabstractivam [274] creaturae, ex qua non eliceret creatura immediate evidens iudicium etc. Unde imaginandum est secundum aliquos, quod licet Deus non posset concurrere per modum obiecti obiective repraesentantis, potest tamen per modum speciei, licet non sit notitia. Et ideo, quia Deus sic esset species repraesentativa libere,libere [275] videtur quod possetposset [276] concurrereconcurrere [277] ad repraesentandum creaturam et non esseesse [278] quo dato videturvidetur [279] quod posset concurrere secundumsecundum [280] aliam habitudinem quam secundamsecundam [281] 43vb intuitivamintuitivam [282] etc., quia de facto in beatis est species repraesentans magis vel minus secundum statum ipsorum. Ideo non videtur quin possetposset [283] esse species in beatis ad causandum notitiam de non existentia rei, et sic non videtur repugnantia quin Deus repraesentare posset creaturam non secundum modum existendi vel non existendi,vel non existendi [284] quo dato talis notitia esset abstractiva, ideo etc.

41 Quantum est de ista materia notitiarum intuitivarum et abstractivarum, quia doctores consueverunt tractare istam materiam sub istis terminis. Ideo etiam volo insequendo [285] modum doctorum tractare aliquid de materia ista sub praedictis verbis V55ra licet non sit multum theologica, sed magis metaphysica. Ideo sub istis verbis, tota difficultas est in quid nominis. Ideo respondens semper habet distingueredistinguere [286] quid intelligitur per huiusmodi nomina.nomina [287] Ideo ista materia habet tractari sub aliis terminis, scilicet,scilicet [288] utrum stetstet [289] aliquem Deum videre, et tamen vi illius notitiae non possetposset [290] immediate elicere iudicium evidens, quod Deus est.quod Deus est [291] Utrum etiam stet aliquem videre aliquid in Verbo et et tamen vi illius notitiae non posset immediate elicere evidens iudicium etc.Utrum etiam stet aliquem videre aliquid in Verbo . . .elicere evidens iudicium etc. [292] Utrum etiam notitia intuitiva immediate causata ab obiecto possetposset [293] conservari a Deo obiecto corrupto, etc.etc. [294]

Apparatus Fontium

Apparatus Criticus