Lectio 27, de Notitia

By Petrus Plaoul

Edited by Jeffrey C. Witt

Edition: 2011.10-dev-master | October 04, 2011

Original Publication: LombardPress, Sacramento, CA, August 1st, 2011

License Availablity: free, Published under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 License

lectio27

Lectio 27, de Notitia

Utrum Deus et creatura possint univoce per aliquem terminum significari?

1Sequens articulus immo et duo sequentes prima facie videntur tangere logicam. In primo enim debet videri utrum Deus et creatura possuntpossunt [1] univocari, id est, utrum possint univoce, per aliquem terminum significari. In secundo, utrum Deus reponatur subsub [2] aliquo genere praedicamentali.

2Hic tamen advertendum est quod doctores non movent istam materiam ad tractandum aliquid de logica, sed ad imaginandumimaginandum [3] divinam essentiam in terminis logicalibus facientibus.facientibus [4] Ad hoc enim est et fuit omnium doctorum intentio, scilicet, ostendendo proprietates magis certasmagis certas [5] ipsius Creatoris, ut ipso cognito magis alliceretalliceret [6] creaturam ad sui cognitionem et amorem.

3Et breviter, doctores in ista materia secundum duo principalia punctapuncta [7] intendunt ostendere quantumquantum [8] creatura a divina essentia excedatur et quantus sit excessus divinae essentiae supra creaturam. Et ideo, propter tantam excellentiam et excessum divinae essentiae supra creaturas, non posset reponi divina essentia in aliquo genere cum creaturis, et hocet hoc [9] ratione suae immensitatis et excellentiae. Et ad hoc imaginandum multum confert imaginatio Aristotles de accidente et substantia; unde Aristotles ponit quod accidens ratione suae R63ra dependentiae intrinsecae et defectus perfectionis non habet proprie 'esse' necnec [10] estest [11] proprie 'ens', sed est inexistens, ita quod substantia est quodammodo suum subsistere, ita proportionaliter imaginandum est de creaturiscreaturis [12] respectu ipsiusipsius [13] Dei, quiaquia [14] creatura est tantae imperfectionis et indigentiae et dependentiae V55rb quod quodammodo Deus est suum esse et suum subsistere.

Opinio Guillelmi Parisiensis

4Et hoc est opinio expresse Guillelmi Parisiensis qui ponit quod 'esse' competitcompetit [15] Deo proprie et [16] essentialiter, creaturae vero denominative solum. Et ex isto imaginatur quod 'esse' creaturae estest [17] realiter distinctum a creatura, quia 'esse' creaturae est ipse Deus realiter subsistens creaturam.creaturam [18] Unde ponit quod habet unam causalitatem respectu creaturae quam non noverunt philosophi per quam ipse Deus est magis intimus nobis, scilicet, per realem et actualem eius praesentiam, quam nosnos [19] ipsi sumus intimi nobis; et ideo ipse est hic sustentatio creaturarum ex sua voluntate libera per quam conservat res in 'esse' etet [20] dat eis 'esse' se ipso immediate. Et ex ista habitudine quam habethabet [21] ad 'esse' creaturae consurgit quod est tendentia naturalis creaturae adad [22] Deum,Deum [23] ideo creatura appetit se naturaliter permanere, id est,id est [24] appetit continue Deum sic sibi assistentem et conservantem ipsam et dantem sibi esse. Et secundum hoc exponunturexponuntur [25] dicta philosophorum quod res quaelibet appetit se permanere et huiusmodi.

5Isto praemisso, potest satis imaginari quod non habeatur conceptus univocus creaturae et Dei. Redeundo enim ad primum, constat quod propter dependentiam accidentis a substantia et propter eius imperfectionem, habebimus quod li 'ens' non dicitur univoce de substantia et accidente, quia accidens non habet 'esse' proprie sed habet solum inexistere. Ita imaginandum est de creatura respectu Dei; non quod creatura sit accidens et quod inhereat Deo, sed quod quasi per modum accidentis creatura non habet proprie 'esse', ita quod habet habitudinehabitudine [26] multo [27] maiorem dependentiaedependentiae [28] et imperfectionisimperfectionis [29] ad Deum quam accidens ad substantiam. Ita quod maior est dependentia multo cuiuscumque creaturae, quantumcumque perfectae, ad Deum quam accidentis ad substantiam, quia absolute accidens potest esse sine substantia, sed repugnaret creaturae, quantumcumque perfectae, esse sine Deo ipsam conservante.conservante [30] Ergo ista habitudo dependentiae creaturae ad Deum est infinite maior quam accidentis ad substantiam. Igitur, si ratione huiusmodi habitudinis et dependentiae accidentis ad substantiam non habeatur conceptus V55va univocus accidentis et substantiae, a fortiori nec Dei et creaturae.

6Verum est quiaquia [31] philosophi non consideraverunt istas particulares habitudines Dei ad creaturas nobis revelatas per doctores sacros traditas. Ideo posuerunt R44rb creaturas aliquas habere necesse esse, sicut caelum et intelligentias, et etiam aliqua accidentia, sicut lucem solis. Ideo,ideo [32] posuerunt aliqui conceptus univocus Deo et creaturis.Deo et creaturis [33] Et adhuc, si bene resolvantur, non apparebit [34] quod habuerunt nomina univoca Dei et creaturae. Unde Avicenna qui fuit expositor Aristotelis expresse ponit in sua Metaphysica, quod Deus non est in aliquo genere, quiaquia [35] Dei et creaturae non habemus aliquemaliquem [36] conceptum univocum. Etet [37] probat hoc multis rationibus. Et sic habita ista imaginatione, videndum est quomodo doctores procedunt in ista materia.

Opinio Scoti

7Quantum ad hoc Doctor Subtilis ponit quod potest haberi aliquis conceptus realiter univocusunivocus [38] Deo et creaturae.creaturae [39] Secundo ponit quod nullus potest haberi conceptus DeiDei [40] b et creaturaecreaturae [41] univocus repositus sub aliquo genere, et in isto secundo puncto concordat cum aliis doctoribus.

8Quantum ad primum ponit quod conceptus entis est communis Deo et creaturis. Unde ipse imaginatur quodquod [42] in ista materia doctores habebunt modos valde obscuros et difficilis ad explicandum;explicandum [43] et valde male in hoc se resolverunt et forte, quiaquia [44] ista sunt magis ad exercitandum [45] intellectum quam habeant correspondentiam in re, sicut in geometria admittuntur [46] puncta,puncta [47] et tamen punctum nihil est; admittuntur etiam acentera[?] etet [48] epistili[?], et tamen nihil sunt in re, et sic de aliis. Imaginatur etiametiam [49] Doctor Subtilis quod potest haberi conceptus communis de Deo et creatura,creatura [50] et illeille [51] est conceptus entis; et causa est, quia conceptus entis de ratione sua est indifferens ad finitum et ad infinitum. Ideo ratio entis est communis Deo et creaturae. Et istudistud [52] est bene mirabile, quia benebene [53] loquuntur doctores de rationibus realiter, non capiunt rationes pro conceptibus proprie, nec etiam pro obiecto. Et ideo difficile esset dare unumunum [54] intellectum huiusmodihuius [55] rationis et huiusmodi fundamenti.

9V55vb Tamen quantum possum capere, videtur mihi quod, quando dicunt quod ratio distinguiturratio distinguitur [56] a conceptu, dicunt quod a rationibus sumuntursumuntur [57] conceptus. Et ideo credo quod capiunt rationem pro obiecto sub tali modo ostenso. Unde secundum ipsum, a parte obiecti, loquendo formaliter ad modum loquendi ipsius, eadem ratio formalitatis existendiexistendi [58] correspondet Deo et creaturis, quia ipse ponit formalitates in Deo et in creaturis; et realiter, secundum ipsum, ista materia est totalitertotaliter [59] plena formalitatibus. Ipseipse [60] imaginatur igitur quod formalitasformalitas [61] essendi in Deo est realiterrealiter [62] eadem cum formalitateeadem cum formalitate [63] essendi in creaturis. Sed differentia est non formaliter, sed propter modos intrinsecos essendi ipsius Dei et creaturae. Istudistud [64] est iterum unum terribile, quid vocant istosistos [65] modos essendi intrinsecos distinctos a formalitatibus.formalitatibus [66]

10Unde sciendum est R44va quod ipse imaginatur aliam distinctionem quam essentialem et personalem, quia imaginatur quasdam distinctiones a parte rei concurrentes, tamentamen [67] identitate. Unde imaginatur quod ad positionem quidditatis rei in esse ponitur aliquod distinctum aliqualiter necessarionecessario [68] consequens ad positionem quidditatis in esse concurrens, tamentamen [69] identitate cum illa quidditate, et istudistud [70] vocatur modus intrinsecus essendi a partea parte [71] rei. Unde ratio formalis essendi in Deoin Deo [72] et creaturis quantum est ex ratione suae formalitatis sunt eiusdem speciei et eiusdem rationis.et eiusdem rationis [73] Sed modised modi [74] essendi intrinseceintrinsece [75] sunt diversi, scilicet,scilicet [76] quia Deus habet modum intrinsecum essendi omnino immensum et indivisibilem,indivisibilem [77] creatura vero habet modum essendi intrinsecum imperfectum, limitatum, et divisibile.divisibile [78] Et illeille [79] modus intrinsecus non diversificat speciem formalitatis. Unde concedit quod in eadem specie formalitatis sunt duo individua in eadem formalitate adaequate, et tamen unum habet modum essendi intrinsecum infinitum et aliud finitum et limitatum.limitatum [80] Modo a modis intrinsecis essendi non capiuntur conceptus absoluti, sed a formalitatibus. Ideo Deus potest univocari cum creaturis in conceptu sumpto a formalitate essendi, quae est eadem in specie in Deo et creaturis omnibus. Et sicut V56ra dictum est de formalitate essendi, ita dicendum est omnibus aliis formalitatibus communibuscommunibus [81] Deo et creaturis, sicut formalitas 'vivendi' etet [82] formalitas 'intelligendi', et sic de aliis. Et omnia praedicata sumpta ab huiusmodi formalitatibus communibus Deo et creaturis vocat praedicata extra genus; secundasecunda [83] autem praedicata, quae reponuntur sub genere sumuntur sub ente et correspondent sibi aliae formalitates limitatae creaturae.creaturae [84] Ideo secundum istas formalitates limitates,istas formalitates limitates [85] non est communicatio Dei cum creatura, quia non sunt eiusdem rationis in Deo et creaturis. Et ista materia dede [86] formalitatibus non potest bene explicari ad planum,planum [87] tamen de ista materia videbiturvidebitur [88] specialiter circa octavam distinctionem.distinctionem [89]

Opinio Aureoli

11Aureolus [90] in ista materia tenet generaliter quod non potestpotest [91] esse aliquis conceptus communis Deo et creaturiscreaturis [92] univocus, et causa est quia deficit ratio obiectiva communis Deo et creaturae. Et illud iterum est aequeaeque [93] difficile, sicut primum. Unde igiturigitur [94] ipse inipse in [95] ista materia ponit duas propositiones.

12Prima [96] propositio:propositio [97] non potest esse conceptus univocus competens Deo et creaturis,creaturis [98] et causa est quia deficit ratio communis obiectiva Deo et creaturaeDeo et creaturae [99] . Ipse enim imaginatur quod ratio obiectalis, ut gratia exempli, capiamus istum conceptum 'animal', conceptus ille habet rationem obiectalem R44vb adaequatam sibi communem sibi et omnibus speciebus et individuis illius generis. Ita quod conceptus ille non immediate terminatur ad obiectum, sed ad illam rationem obiectalem communem sibi et etiamet etiam [100] distinctamdistinctam [101] ab ipsoipso [102] obiecto. Et ista ratio obiectalis non est eadem cum illo 'esse perspicuo' de quo in praecedenti lectione loquebatur;loquebatur [103] immo est unum aliud distinctum ab illo 'esse perspicuo'esse perspicuo [104] etet [105] notitia et obiectoobiecto [106] commune omnibus speciebus et individuis illius generis. Et tunctunc [107] ponit quod non potest haberi conceptus Deo et creaturaecreaturae [108] univocus, quia ratio illa obiectalis communis non eadem reperitur in Deo et creaturis, quia sicut Deus est obiectum omnino immensum et indivisibile, sic etiam omnisetiam omnis [109] ratio obiectiva in DeoDeo [110] est immensa et indivisibilis, sic autem non est de ratione obiectiva creaturae, ideo etc.

13Secundo ponit quod V56rb bene habetur conceptus confusus competens Deo et creaturis, sicut est conceptus entis, tamen conceptus ille ratione suae confusionis non habet aliquam rationem obiectivam. Et illud iterum est bene mirabile, quare etiam doctores qui fuerunt sic elevati non resolverunt se aliter. Tamen pro intellectu huiushuius [111] cogitavi, utrum posset habere aliquem sensum verum, et apparet mihi quod aliqualiter posset habere aliquem sensum verum. Pro quo sciendum estsciendum est [112] quod anima intellectiva, gratia exempli, habet multiplicem operationem; et inter alias nobis [113] notas, habethabet [114] quod est vegetiva, quod est sensitiva, quod est intellectiva.intellectiva [115] Tunc imaginor proportionaliter ad istudistud [116] quod ratio obiectiva nihil aliud est nisinisi [117] res considerata secundum aliquem modum se habendi quantum ad operandum, verbi gratia, ratio obiectiva animalis est 'esse sensitivum'. Ita quod omnis res, cuicui [118] competitcompetit [119] ista virtus et secundum istam virtutem considerata, obicitur in ratione generaliter animalis. Et istudistud [120] est de ratione conceptus illius, scilicet,scilicet [121] quiaquia [122] sisi [123] habeat rationem talem obiectivam sibi adaequatam, ita quod ratio illa non erit obiectum absolute consideratum, sed erit obiectum consideratum perper [124] modum talem intrinsece se habendi, ut anima sensitiva, et istudistud [125] est commune omnibus animalibus, id est, quaelibet anima animalis habet istam virtutem, quae estquae est [126] 'esse sensitivum'. Et sic intelligendo istam rationem obiectivam non est nisi intelligereintelligere [127] obiectum secundum istam rationem vel modum se habendi, et non considerando ipsum ut perfectum vel ut intelligens; [128] modo ad propositum, quia de Deo non potest haberi ratio limitata sive modus se habendi limitatus, quia Deus perper [129] quemcumque modum suumsuum [130] sive rationem considerandi est simpliciter immensus et individualis. Ita quod in Deo non reperiuntur tales gradus limitati secundum magis et minus perfectum, sicut in creaturis, quia quilibet gradus R45ra in creaturis includitincludit [131] quamdamquamdam [132] limitationem sive imperfectionem. Ideo non habemus aliquem conceptum univocum DeiDei [133] et creaturae,creaturae [134] quia deficit huiusmodi ratio obiectiva a qua sumeretur. Et per hoc intelligeretur secundum dictum suum, quia negabat rationem obiectivamobiectivam [135] entis, et quia conceptus univoci creaturarum sunt causati secundum creatas proprietates V56va imperfectas et imperfecte eis competentes. Etet [136] ideo in talibus, quiaquia [137] Deus non communicat nobiscum, ideo ratione defectus huiusmodi rationis obiectalis communis Deo et creaturis provenit quod non habemus conceptum univocum Dei et creaturae. Et per [138] hoc intendebat Aureolus per rationem obiectalem, et sic bene loquebatur et subtiliter.

Opinio Ioannis de Ripa

14Alia [139] est opinio Magistri Ioannis de Ripa, qui tenet quod numquam potest creatura cum Deo univocari. Et in hoc adhucadhuc [140] intelligibilius loquitur excepta materia de formalitatibus. Ipse enim ponit aliquas propositiones quas recitabo et exponam eis.eis [141]

15Tamentamen [142] pro intellectu dicendorum, est advertendum quod ipse videtur innuere duplicem ordinem praedicatorum, quem tetigi in praecedentibus. Et, ut dixi, valebit ad multa dicta doctorum intelligenda, ideo illum ordinem, quamvis,quamvis [143] repetivi pro utilitate mea.mea [144]

16Primus est ordo praedicatorum communium Deo et creaturis, de quibus dictum est quod inter huiusmodi praedicata communia 'ens' est primum, deinde 'vita', etc.

17Secundus ordo imaginabatur praedicatorum propriorum Deo et nulli aliteri competentium, ita quod, sicut 'ens' est primum praedicatum commune, ita ab illo conceptu sumebatur unus conceptus proprius Dei significans formalitatem entis.

18Ita imaginatur doctor iste quod ex parte rei, duplex est ratio obiectalis correspondens duplici ordini praedicatorum. [145] Imaginatur enim quod ad li 'ens', prout est praedicatum commune realiter sibi correspondeat, ratio formalis entisentis [146] quae quantum est de se est infinita, licet finite et secundum finitos gradus limitatoslimitatos [147] possetposset [148] a creaturis participari; et ita de isto praedicato 'vita' et 'intelligens' et sic de aliis, suo modo, quia in quolibet aliud est suum 'esse', aliud est sua 'vita', id est, in quolibet quidditas 'essendi'essendi [149] et 'vita' [150] aliqualiter distinguuntur divisione bene minori quam personali.bene minori quam personali [151] Utrum autem istaista [152] distinguantur 'esse' et 'vivere' in eodem non curetis, licet enimenim [153] ista sit vel non. Tamen nos possumus imaginari quod ista sit; imaginatur enim quod Pater distinguitur a Filio, et tamen sunt eadem essentia. R45rb Et ad hoc imaginandum, iuvabit vos fides. Imaginari enim quod huiusmodi V56vb praedicata communia habent aliam et aliam rationem obiectivam sibi correspondentem aliqualiter distinctam, concurrant tamen identitate. Et ita ponentesponentes [154] formalitates realiter imaginantur quod aliud estaliud est [155] formaliter 'ens' in Deo, aliud 'vita', [156] concurrunt tamen identitate; imaginetur igitur in latitudine praedicatorum communium quamdam distinctionem et non solum est distinctioin latitudine praedicatorum communium quamdam distinctionem et non solum est distinctio [157] in latitudine praedicatorum diversorum, immo etiam in latitudine eiusdem praedicati.

19Etet [158] consequenter imagineturimaginetur [159] quod quod ratio entis est ratioratio [160] alterius rationis in Deo et in creaturis, quia in Deo ratio entis est omnino immensa etet [161] indivisibilis; in creaturis vero est limitata et divisibilis. Et quiaquia [162] istae duae rationes nullomodo conveniunt,conveniunt [163] ideo non possunt Deus et creatura univocari. Unde ratio entis est gradualis et composita in diversis creaturis, immo in eadem.eadem [164] Unde homo habet plures gradus essendi quam asinus, et asinus quam lapis. Tamen omnes isti gradus sunt eiusdem rationis, et ideo omnes creaturae univocatur[?]univocatur [165] in 'esse', quia in qualibet creatura 'esse' est eiusdem speciei adaequate. In Deo autem ratio essendi est omnino immensa et indivisibilis, ideo etc.

20Isto praemisso pono aliquas propositiones. Prima est:pono aliquas propositiones. Prima est [166] ratio entis secundum quam denominatur Deus formaliter 'ens' est omnino immensa, ita quod capit huiusmodi rationem entisentis [167] per rationem[?] obiectiva a qua sumitur li 'ens', ita quod dicit quod ratio essendi in Deo est immensa perfectionis, quia nihil est in Deo quin ipsum sit immensum, quia etiam illi, qui ponunt formalitates in Deo, dicunt quod quaelibet formalitas in Deo est infinitae et immensae perfectionis. [168]

21Secunda conclusio: omnis denominatio transcendens communiscommunis [169] Deo et creaturae habet rationem intrinsecam immensam formaliter sicut modus entis, et ita diceretur quod modo vivendi correspondet ratio perfectionis infinitaequod modo vivendi correspondet ratio perfectionis infinitae [170] et immensae,et immensae [171] et ita deita de [172] modo intelligendi, et ita de aliis denominationibusdenominationibus [173] quas reputamus communes Deo etet [174] creaturis.

22Tertia conclusio: quodquod [175] nullam rationem in esse entis, Deus potest univocari cum creatura, et causa est quia illud esse in Deo est immensum et infinitum, et in creatura est finitum et limitatum.

23Quarta V57ra conclusio: secundum rationem entis, Deus et creatura analogice etet [176] causaliter communicant,communicant [177] ita quod de Deo et creatura potest haberi conceptus analogicus tantum. Itaita [178] quod non oportetoportet [179] quod cuilibet terminotermino [180] analogo correspondeat diversi R45va conceptus, immo stat quod unus conceptus primo et principaliter significet Deum et secundario creaturas. Qui vellet enim habere diffinitionem completam aequivocorum,aequivocorum [181] oporteret habere multas particularesparticulares [182] diffinitiones.

24Quinta conclusio:conclusio [183] quod realiter de Deo et creaturacreatura [184] potest haberi conceptus analogicus et non univocus. Perper [185] enim DionysiumDionysium [186] et Linconiensum habetur in multis locis quod ratio entis in Deo estest [187] causa extrinseca entis creati, et ideoideo [188] ratio vitae in Deo est causa extrinseca vitae creatae, et sic de aliis.aliis [189] Et ideo inter causam et effectum est habitudo, et ratione illius habitudinis potest esse conceptus communis analogus causae et effectus, qui primo dicatur de causa et secundario de effectu vel e converso. Quia sicut dictum est alias, si ista praedicata dicantur primo et principaliter de Deo, tunc Deus est ens primoprimo [190] et principaliter, et creaturae solum analogice. Si vero viceversa primo et principaliter diciturdicitur [191] de creaturis, tunc isto modo Deus proprie non est ens, immo solum analogice. Et isto modoisto modo [192] Dionysius et Linconiensus dicunt in pluribus locis quod Deus non est ens, sed super ens, quod Deus non est vita, sed super vita.

25Et non est dubium quinquin [193] alius et alius conceptus correspondeatcorrespondeat [194] ad li 'ens', prout dicitur primo et principaliter de Deo et analogice de creaturis et alius quando e converso. Tamen quilibet illorum est analogicus, et consequenter ponit quod omnes creaturae sunt univoce significabiles in conceptu entis, quia realiter omnes creaturae participant esse entis secundum eandem rationem specificam obiectalem. [195] Patet igitur quomodo sumatur univocatio, quia univocatio pro obiecto habet res eiusdem speciei. Ita quod ratio univoca correspondetcorrespondet [196] ad li 'ens' est eiusdem speciei per totum, et ita de ratione univoca correspondente ad li 'vita', et sic de aliis. Ex hoc patet quod omnia quae sunt, qui sicqui sic [197] coveniunt V57rb in ratione vitae, ex hoc sortitur univocatio illorum, et ita de aliis denominationibus. Et sic consequenter, sisi [198] daretur suprema intelligentia creabilis, quae participaret omnem perfectionem creaturarum sive esse, esset eiusdem speciei cum materia prima sive cum infima intellegentia creabili,quae participaret omnem perfectionem . . .cum infima intellegentia creabili [199] quia tota latitudo essendi creaturarum est eiusdem speciei per totum.

Opinio Plaoul

26Verum est quod in ista materia non teneo quod sint ponendae huiusmodi formalitates. Ponendo tamen eas satis exprimiturexprimitur [200] illudillud [201] quod quaeritur ad sensum praedictum, melius tamen exprimeretur, si teneretur modus exprimendi Aureoli tactus;tactus [202] si creaturae considerarentur secundum diversarumdiversarum [203] ipsarum operationes et modos diversos essendi earum, iste modus esset R45vb melior, ut gratia exempli anima intellectiva considerata ut sensitiva, excludendo intellectionem [204] communicat cum aliis animalibus 'esse sensitivum'esse sensitivum [205] , et tunctunc [206] ab ista ratione potest sumi conceptus univocus omniumomnium [207] animalium correspondens ad liad li [208] 'animal';animal [209] non quod ponatur quod huiusmodi ratio obiectiva,obiectiva [210] a qua sumeretursumeretur [211] ille conceptus 'animal', esset aliquid distinctum ab obiecto, sed est metmet [212] obiectum secundum talem habitudinem etet [213] modum consideratum.

27Et breviter una ratio videtur esse postissima ad ostendendum quod non suntsunt [214] ponendae huiusmodi formalitates, quia licet sit subtilis imaginatio et forte magis valens ad exercitationem intellectus quamquam [215] habeat correspondentiam in re, tamen a parte rei est tanta, et ita difficilis ad sustinendum, sicut materia Trinitatis, et ita difficilis ad intelligendum. Nec est aliqua ratio cogens intellectum ad hoc ponendum, immo quaelibet ratio ad hoc probandum faciliter solveretur. Nec per haec aliquid salvatur quin melius posset salvari non ponendum huiusmodi formalitates. Nec ad hoc ponendumimmo quaelibet ratio ad hoc probandum faciliter . . .formalitates nec ad hoc ponendum [216] nos astringit fides, ergo non sunt ponendo tales formalitates.non sunt ponendo tales formalitates [217] Et ista ratio videtur mihi satis apparens in ista materia, tamen de hoc alias specialius videbitur, quia aliquando doctores ponunt multa bona, quae tamen non intelliguntur propter obscuritatem ipsorum.

28Quantum est de materia praedicamentorum non plus usque ad aliam lectionem, et ibi alia lectioneibi alia lectione [218] faciam finem etc.

Apparatus Fontium

Apparatus Criticus